1. Yaðlardan uzak durmak saðlýklý beslenmek midir?
Hayýr
Yað tüketimini azaltmak vitamin eksikliðine yol açabilir, betakarotenin organizma tarafýndan  alýnabilmesi  için  "taþýyýcý" yað gereklidir.

2. Ayçiçeði yaðýnda zeytinyaðýna göre  daha az kalori var.
Hayýr
Bütün sývý yaðlarýn 100 gr'nda 900 kkal  mevcut.  Ancak zeytinyað, özellikle iþleme tabi olmamýþ haliyle(piþmemiþ), organizma tarafýndan çok daha iyi benimsenir. Buna sebep ise  zeytinyaðýnýn  insan organizmasýndaki lipidlere yakýnlýðý. Zeytinyaðýnýn insan organizmasý tarafýndan benimsenme seviyesi -100% 'de iken, ayçiçek yaðýnýn - 83%, fýstýk yaðýnýn - 81%'e kadar, susam yaðý - 57%'e kadar, mýsýrözü yaðýnýn ise -36%'ya kadar.
Çeþitli tohumlar karýþtýrýlarak oluþturulan karýþýk yaðlar, saðlýða çok daha az yararlýdýr. Sýk olarak bu bileþimler  hardal ve kanola  yað içerir, ki onlar kalp hastalýklarýný tetikleyebilen, çocuk organizmasýnýn geliþmesini geciktiren bazý  maddeler ihtiva etmekte.

3. En dengeli yað zeytinyaðý.
Doðru
Zeytinyað optimum deðerde iki tür deðerli yað asidi içerir: 80% olein  ve 10% linolin.  Kaliteli, iyi cins zeytinin  ezilip  çok iyi iþlenmesi ile elde edilen zeytinyaðý deri ve mukozaya yararlý olan A ve E vitamini kaynaðýdýr.

4. Karýþýk tohumlardan elde edilen yað kýzartmalar için çok uygundur.
Doðru deðil
Bu yaðlarda temelde en çok soya yaðý, onun ardýndan çiçek yaðý yer alýr.  Birincisi ýsýtýlmada diðer yaðlardan daha dayanýksýz( 130 derecede yanar ve toksik maddeler ayýrýr). Ýkincisi çok iyi vasýflara sahip olsa da onlar sadece çið(piþmemiþ) halinde görülür.  Bu sebeple ortaya çýkan þu ki kýzartmalarda daha uygun olanlar, yüksek  dereceye dayanýklý,  zeytin ve fýstýk yaðlarý. 

5. Soya ve susam yaðlarý yüksek kolesterol ve hipertonide(hipertoni-vücut kaslarýndaki aþýrý gerginlik) yararlýdýrlar.
Doðru
Susam yaðý lesitin ihtiva eder- bu madde kolesterolü sývýlaþtýrýr ve damar duvarlarýna birikmesini engeller.  Soya yaðý doymamýþ yað asitleri kaynaðý, bu yaðlar kaný seyrekleþtirir atardamar ve toplardamarlarýn temiz kalmalarýna yardým eder.  

6. Zeytinyaðýn kalitesi  onun asit seviyesine göre belirlenir.
Doðru
Bu durumda asit seviyesi 100 gr üründe olein asidi ihtivasý anlamýndadýr ve nekadar düþük ise  zeytinyaðýn kalitesi o kadar yüksektir.  Yüksek kaliteli zeytinyaðýnda bu  yüzde nadiren 0,55% 'i geçer. Birçok üretici asit seviyesini etikette belirtmekle tüketiciyi bilgilendirmektedir.

7. Ev þartlarýnda üretilen tereyað ve çiçekyaðý daha "saðlýklý".
Doðru deðil
Yaðlar, özellikle bitkisel olanlar, zararlý maddelerin  mükemmel taþýyýcýdýrlar(mesela; zirai kimyasallar).  Ayrýca bu yaðlarýn üretildiði þartlar kontrol edilemez.  Bu  sebeple üretimi ve kalitesi kontrol ve garanti edilen sanayi ürünleri tercih edilmekte.

8. Tereyaðý tüketmek enfarktüs(kalp krizi) riskini yükseltir.
Doðru deðil
Enfarktüs risk faktörleri; birinci sýrada yaþ, ondan sonra aþýrý kilo ve sigara kullanýmý gelir. Amerika Birleþik Devletlerinde 100 000 hemþire arasýnda yapýlan bir araþtýrmada görülen þu ki fazla kilolu kadýnlarda risk yükselir, aþýrý þiþmanlýk hastalarýnda  ise bundan üç kat daha büyük.  Yetersiz miktarda bitkisel gýda tüketimi  kalp krizi riskini yükseltir. Çok fazla tereyað tüketen fransýzlarýn kanýndaki kolesterol seviyesi amerikalýlara göre yüksektir ancak kalp krizi riski onlardan çok daha düþük.

9. Isýya maruz kalan yaðlar saðlýða zararlý olabilirler.
Doðru
Yüksek ýsýda yaðlardan uçucu maddeler ayrýlýr.  Bu sebeple zararlý bileþimlerin oluþmamasý için hararet derecesi sýnýrý çok fazla aþýlmamalý.  Her ürün için bu sýcaklýk  farklýdýr.  Mýsýryaðý için 185 derece, soya yaðý için 178 ,  zeytinyaðý için 175,  fýstýk yaðý için 162, tereyað için 161 derece.  Kýzartma esnasýnda ürünle yað arasýnda ýsý ve kütle transferleriyle bir dizi reaksiyon oluþumu sonucu, yaðda çeþitli fiziki ve kimyevi deðiþimler meydana gelmektedir. Kýsaca, aþýrý yüksek ýsýda kýzartmamalý.

10. Margarin tereyaðýndan daha düþük kalorilidir.
Doðru deðil
Elde edildiði  ürüne baðlý.  Margarinin öncelikli olduðu tek þey kolesterol yokluðu yüzünden dietik olmasýdýr. Ancak A ve D vitaminlerini içermez(bazý margarinlere katký  maddesi olarak eklenirler) ve  ayrýca hidrojenizasyon yöntemi (doymamýþ yaðlarýn yapýsýna hidrojenin katýlmasý ile doymuþ yað haline getirilmesi ) sýrasýnda  elde edildiði  ürünlerin özellikleri  deðiþime uðrar.

11. Dietik beslenmede tereyað tüketilmemeli.
Doðru deðil
Tereyaðýnda büyük ölçüde yaðda çözülebilen, yaþlanmayý geciktiren ve bizi  hastalýklara karþý koruyan A, D, E, vitaminleri mevcut.  Bu yüzden organizma için, özellikle  büyümekte olanlar için gereklidir.  Kalp damar hastalýklarý olmayan yetiþkinler tereyaðýný aþýrýya varmayan ölçülerde kullanabilir, tabi ki çið halinde(kýzartma ve yemeklerde kullanýlmamalý).

12. Zeytinyaðýnýn iyileþtirici özelliði var.
Doðru
Olein asidi sayesinde zeytinyað kalbi ve atardamarlarý korur, damar týkanýklýðýný önler,  kansere yakalanma riskini düþürür, mide mukozasýný rahatlatýr ve baðýrsaklarý  çalýþtýrýr.  Ayrýca kötü kolesterol seviyesini düþürür ve iyi kolesterol seviyesini yükseltir.

13. Yaðlar karanlýk yerde saklanmalý.
Doðru
Bilinmekte ki yaðlar oksijen ile temas halinde iken toksik maddeler oluþur(acýlaþýrlar).  Yüksek ýsý bu süreci hýzlandýrýr ancak oldukça düþük ýsýlarda da devam edebilir.
Bu özellikle doymamýþ yað asitlerine zengin olan yaðlar için sözkonusu - soya, susam, ayçiçeði ve mýsýr yað.  Bu sebeple bitkisel yaðlar oksijen ve ýþýktan korunmalý -  koyu renkli þiþelerde, serin ve karanlýk yerde(buzdolabýnda deðil) saklanmalý. Tereyað için en uygun olan ise buzdolabýnda saklanmasý gereken çok iyi kapanan  kaplardýr.

Not: Lütfen, kaynak belirtmeden alýntý yapmayýn...

gramofon.blogcu.com

Beslenmede tartýþýlýr 20 iddia

* "Makarna þiþmanlatýr", "yumurta kolesterolün yükselmesine sebep olur"-böyle bir listeye eklenecek o kadar çok þey var ki... Peki bu iddialar gerçekten doðru mu?

Makarna þiþmanlatýr.(?)

Hiç de deðil! Bir porsiyon makarna(henüz piþmemiþ 60 gr) sadece 220 kcal(kilokalori) var, fakat bir porsiyon kýzarmýþ patateste -360 kcal!  Gerçek þu ki aslýnda kilo aldýran makarnanýn kendisi deðil, onunla birlikte kullandýðýmýz soslardýr. Bu yüzden makarnadan vazgeçmek yerine yanýnda sebzeler ile servis edin(haþlanmýþ veya çið) ve bir tatlý kaþýðý zeytin yaðý ile tatlandýrýn.

Bitkisel margarin tereyaðý kadar þiþmanlatmaz.(?)
Yanlýþ! 100gr tereyaðýnda 750 kcal var, 100gr margarinde- 745. Yani, aralarýnda neredeyse fark yok. Ancak tereyaðýnda kalbin çalýþmasýna yardýmcý olan  yað asitleri mevcut.

Galeta(peksimet) kilomuzu korumamýza yardýmcý olur.(?)

Hayýr! 100gr galeta/peksimette 318 kalori var, 100gr çavdar ekmeðinde ise-sadece 210.

Formumuzu korumak için hafif yemekler yemeliyiz.(?)
Bütün olarak bu doðrudur. Ancak hafif yemeklerimizi düþüncesizce yaðlar ve þeker ile tatlanýrabiliyoruz.  Bu yüzden canýnýz hafif bir þeyler yemek istediði zaman önce bir düþünün, besleyici yiyecekleri tüketmek daha iyi olabilir mi diye.

Yaðdan fakir yiyecekleri tüketmek tokluk hissini çok kýsa süre için muhafaza eder.(?)

Doðru deðil! Tokluk hissi yaðlarýn deðil, karbonhidratlarýn varlýðýna baðlý ; bu sebeple ekmek, patates ve makarna ile doyuyoruz.

Çið tüketilenler piþmiþ olanlardan daha faydalý.(?)
Her zaman deðil! Mesela; fasulyede ve patlýcanda bulunan toksinler  insan saðlýðýna zararlýdýr bu yüzden piþirilip tüketilmeliler.

Tuz tansiyonun yükselmesine sebep olur.(?)
Bilim adamlarý son dönemde bundan pek de emin deðiller.  Hatta fazlasý var; klinik araþtýrmalar sonucu tuzun yiyeceklerde kullanýlmamasý kalp hastalýklarýný tetikler çünkü tuzun yokluðu kötü kolesterol seviyesinin yükselmesine sebep olmaktadýr.

Beyaz çikolatadadaha çok süt var.(?)
Hata! Çikolatanýn rengini içeriðindeki süt belirlemiyor. Sadece beyaz çikolatada kakao yoktur.

Gece yatmadan önce yemek yenilmesi þiþmanlatýr. (?)
Herkesce bilinen bir yanlýþ!  Burada belirleyici olan  gün boyunca tüketilen yiyeceklerin toplamý, içeriðindeki yaðlar ve kalorileri ve gerçekleþtirdiðiniz fiziksel aktiviteleriniz.

Acýlý yiyecekler mideye zararlýdýr.(?)
Gerçek ise tam tersi!  Acý kýrmýzý biber, karabiber, köri, turp, hardal-hasta edici bakterileri yok ederler, kara ciðerimizin ve safra kesemizin daha iyi çalýþmasýna yardým ederler.

Ispanakta çok demir var.(?)
Tam deðil. Birçok beslenme tablosunda 100gr ýspanaðýn 35mg demir ihtiva ettiði belirtilir. Ancak sözkonusu olan 100gr kuru(kurutulmuþ) ýspanak, 100gr taze ýspanakta ise sadece 3,5mg mevcut.

Yumurta kollesterolü yükseltir.(?)
Hayýr! Yumurtada gerçekten çok kolesterol var(bir yumurtada 200mg) ancak bu kollesterol doðrudan kana karýþmýyor. 

Tavuk eti daha yaðsýz.(?)
Tartýþýlýr, çünkü derisi ile kýzarmýþ tavuk etinde yað oraný kýrmýzý ettekinden daha yüksek. Oysa derisi çýkarýlmýþ beyaz piliç eti sadece 1% yað ihtiva eder.

Izgarada piþirmek daha saðlýklý. (?)
Hiç de deðil! Etlerden korun üstüne damlayan yaðlar kanserojen maddelerin oluþmasýna sebep olur ve onlar duman ile birlikte ýzgarada bulunan yiyeceðe ulaþýr.  Bu yüzden  ýzgarada et piþirirken onu alüminyum folyoya sarmanýz iyi olur.

Elmalarýn kabuðu soyulmalý.(?)
Soyulmamalý! Hemen kabuðun altýnda bulunan vitaminlerin vücudumuza çok büyük yararý var.

Kahverengi kabuklu yumurta beyaz renkli olanlardan daha iyi.(?)
Hiç de deðil! Kabuðun rengini belirleyen tavuðun cinsi, yumurtanýn tadý ve kalitesini belirleyen ise tavuklarýn  ne ile beslendikleri.

Müsli çok besleyici iyi bir kahvaltý.(?)

Seçilene göre. Hazýr karýþýmlarda da yaðlara ve þekere sýkça rastlanabilir. Bu sebeple buðday, yulaf, ceviz, kuru üzüm ve kuru meyve hem tat hem de
enerji muhteviyatý olarak iyi bir karýþýmdýr.

Taze sebzeler dondurulmuþ sebzelerden ile kýyaslanamayacak kadar faydalýdýrlar.(?)

Tartýþýlýr. Tabi ki sebzeleri doðrudan bahçeden alýyorsak bu  iddia doðrudur. Ancak satýn alýnýp ve sonrasýnda buzdolabýnda birkaç gün bekletiliyorsa, bazý sebzeler(mesela ýspanak) kalitesini yitirir. Yararlý maddeler dondurulmuþ halde  daha iyi saklanabilir.